Spelenderwijs klokkijken leren: Waarom leren met een spel beter werkt

"Is het al tijd?" Voor veel kinderen is tijd een abstract en ongrijpbaar begrip. Waar ze in groep 1 en 2 nog speelden met begrippen als 'ochtend' en 'avond', wordt het in groep 3, 4 en 5 ineens serieus. De wijzers draaien, digitale cijfers knipperen en termen als "kwart voor" en "tien over half" vliegen ze om de oren.

Merk je dat jouw kind of leerling vastloopt bij het automatiseren van de kloktijden? Je bent niet alleen. Klokkijken is cognitief complex. Gelukkig is er een methode die bewezen effectief is om deze drempel te verlagen: spelenderwijs klokkijken leren. In dit artikel leggen we uit waarom juist een spelletje het verschil kan maken.

Waarom is klokkijken zo lastig voor kinderen?

Voordat we naar de oplossingen kijken, is het goed om te begrijpen waar de knelpunten zitten. Klokkijken vereist namelijk een combinatie van verschillende vaardigheden:

• Het talige aspect: Begrippen als 'voor', 'over', 'half' en 'kwart' moeten correct worden toegepast.

• Het rekenkundige aspect: Kinderen moeten kunnen tellen met sprongen van 5 en 15, en begrijpen dat een uur uit 60 minuten bestaat (een ander talstelsel dan ze gewend zijn).

• De dubbele betekenis: De kleine wijzer en grote wijzer wijzen naar dezelfde cijfers, maar betekenen iets totaal anders.

Door deze complexiteit kan de druk om het 'snel te snappen' voor frustratie zorgen. Hier komt de kracht van een leren klokkijken spel om de hoek kijken.

De voordelen van spelend leren

Wanneer kinderen spelen, staan hun hersenen in een actieve en open stand. De focus verschuift van "ik moet presteren" naar "ik wil winnen" of "ik wil het oplossen". Dit heeft een aantal grote voordelen:

1. Verlaging van stress: Fouten maken in een spelletje is minder erg dan fouten maken in een werkboekje. Dit verlaagt de drempel om te proberen.

2. Betere concentratie: Een educatief spel klokkijken is vaak visueel aantrekkelijk en interactief, wat de aandacht langer vasthoudt.

3. Directe feedback: Bij een spel zie je vaak meteen of iets goed of fout is, waardoor het leereffect direct optreedt.

Tips om thuis spelenderwijs te oefenen

Wil je thuis aan de slag? Houd het luchtig en kort.

• Begin bij de basis: Start alleen met de hele en halve uren voordat je doorgaat naar kwartieren en minuten.

• Maak het tastbaar: Gebruik een oefenklokje waar je kind zelf aan de wijzers mag draaien.

• Koppel het aan de dag: "Als de grote wijzer op de 6 staat, gaan we eten." Zo krijgt tijd betekenis.

Analoge en digitale tijd: een wereld van verschil

Op school (meestal vanaf groep 4 en 5) leren kinderen niet alleen de analoge klok met wijzers, maar ook de digitale tijd. Dit zorgt vaak voor verwarring.

• Analoog: Ruimtelijk inzicht (hoe ver moet de wijzer nog?).

• Digitaal: Een abstracte code (14:45).

Een veelgemaakte fout is dat kinderen de systemen door elkaar halen. Ze zeggen bijvoorbeeld bij 14:50 "tien voor drie", terwijl ze bij de digitale klok eigenlijk "twee uur vijftig" lezen. Het is essentieel om te oefenen met het vertalen van de ene vorm naar de andere.

Tip: Oefen eerst de analoge klok tot deze goed zit, en introduceer daarna pas de digitale tijden. Dit voorkomt dat kinderen gaan gokken.

Herhaling is de sleutel (en een memoryspel helpt!)

Klokkijken is vooral een kwestie van automatiseren. Hoe vaker je het doet, hoe sneller de verbindingen in de hersenen worden gelegd. Maar, eindeloos werkbladen invullen is saai. Een memoryspel is hiervoor de perfecte oplossing omdat het draait om herhaling in een leuke verpakking.

Bij Leuker Leren hebben we hiervoor een speciaal concept ontwikkeld. Ons memoryspel is niet zomaar een plaatjes-zoekspel, maar een gerichte oefening in vertalen:

• Variant 1: Je zoekt de analoge klok bij de uitgeschreven tijd (bijv. een klok op kwart over 3 hoort bij het kaartje "kwart over 3").

• Variant 2: Je zoekt de digitale tijd bij de uitgeschreven tijd.

De ultieme uitdaging? Omdat de kaartjes dezelfde achterkant hebben, kun je de sets mixen. Je kunt jouw kind dus laten zoeken naar de match tussen de digitale tijd en de analoge klok. Zo train je spelenderwijs de koppeling tussen beide systemen, precies waar veel kinderen moeite mee hebben.

Conclusie: Maak tijd voor plezier

Of je nu ouder, opa, oma of leerkracht bent: geduld is je beste vriend bij het leren klokkijken. Door de druk eraf te halen en te kiezen voor spelenderwijs klokkijken leren, verander je een soms frustrerend leerdoel in een gezellig moment samen.

Kijk eens naar de mogelijkheden van onze educatieve spelletjes om het oefenen thuis of in de klas te ondersteunen. Want als leren leuker is, blijft de kennis ook beter hangen.

Bronnen: Voor meer achtergrondinformatie over de rekenontwikkeling van kinderen kun je kijken op Wijzer over de Basisschool.

Wat kan ik nu voor je doen?

Wil je dat ik een social media post (bijvoorbeeld voor Facebook of Instagram) schrijf om deze nieuwe blogpost te promoten bij je volgers?